Klok Salvator klinkt 500 jaar

Enkhuizen - Ze moesten er zo'n honderd traptreden voor omhoog. Maar toen mochten de bestuursleden van de Enkhuizer Klokkenspel Vereniging, stadsbeiaardier Frits Reynaert en wethouder Klaas Kok het glas champagne heffen bij de grote luidklok Salvator. Die laat namelijk al 500 jaar zijn geluid over Enkhuizen horen.

Kok bracht bij de 2800 kilo wegende bronzen klok een toost uit: "Dat je nog maar 500 jaar mag luiden." De wethouder vroeg zich tegelijk af wat de klok zou vertellen als-ie kon praten: "Deze klok heeft zoveel meegemaakt, van de Tachtigjarige Oorlog tot en met de Tweede Wereldoorlog." Lange tijd werd de klok Salvator door geschiedschrijvers genegeerd. Gesproken werd over een klok Maria, maar inmiddels is duidelijk dat dit de Salvator was. Het enorme gevaarte klinkt tegenwoordig elk half uur over de stad. En ook tijdens huwelijken, begrafenissen, op 4 mei en tijdens Koninginnedag. De klok heeft dienst gedaan als kerkklok om de gelovigen op te roepen naar de dienst te komen, en om Enkhuizers bij onraad te alarmeren. Doordat de klok op het carillon is aangesloten, werkt het geluid feitelijk ook als tijdsaanduiding. Echte Enkhuizers weten precies hoe laat het is als een melodie klinkt.

De Salvator werd door de Duitse bezetter met rust gelaten nadat hierbij in april 1940 een officieel document werd opgehangen om aan te geven dat het een monument is. Vermoed wordt dat dit de klok heeft gered, maar zeker weet men dit niet. In Hoorn verdwenen bijvoorbeeld wel oude klokken. De klok verkeert in goede staat, al moet de klepel volgens stadsbeiaardier Reynaert wel worden gerestaureerd. Dat geldt ook voor de luidmotoren die niet meer aan de brandveiligheidseisen voldoen. Reynaert hoopt dat zijn werkgever - de gemeente - als eigenaar van de toren en de klok hier nog dit jaar geld in wil steken. De 500-jarige klok zal dit seizoen tijdens de Zomeravondbeiaardconcerten bewust vaker klinken.

Enkhuizer Courant, 11 juni 2009
Cees Beemster