1572
In de St. Gommaruskerk (of Westerkerk) is op een balk het volgende triomfgedicht te lezen:
Vespers van VerdraagzaamheidNaar aanleiding van de discussie over dit onderwerp die begon met een kritisch commentaar van pater Peelen op de herdenking van 1572, heeft de pater voorgesteld een herdenkingsdienst te organiseren bedoeld voor alle slachtoffers uit die tijd. 21 mei 's middags om 16.30 uur
|
Pater Peelen hekelt historisch bevrijdingsfeest in Enkhuizen'Het was niet hieperdepiep'"Moet ik een zwarte vlag ophangen?", vraagt Peter Peelen zich af. De pater van de Franciscus Xaveriusparochie in Enkhuizen hekelt het feit dat in mei voor de vierde keer de 'Opstand ende Bevrijdingh van Enckhuijsen in 1572' feestelijk wordt herdacht. "Historisch gezien is dit voor katholieken geen feest."
|
Organisatie 21 mei 1572 staat open voor kritiek katholiekenDe organisatie van 'Opstand en de bevrijdingh van Enckhuijsen - 21 mei 1572' staat open voor de kritiek dat dit voor katholieke Enkhuizers geen feest was. "Wij gaan kijken of we hiermee wat kunnen doen", zegt Tejo Teunen.
|
Enkhuizer Courant rubriek: "Lezers schrijven"De vergelijking van pater Peelen (NHD, 22/2) over het feest in Enkhuizen rond de bevrijding van 1572 en de vergelijking van de katholieken in die tijd met de situatie nu slaat de plank volledig mis. In 1572 kwam in Enkhuizen de regering in handen van de protestanten, die in de periode daarvoor geen vrijheid van godsdienst hadden en op de brandstapel terechtkwamen en helemaal geen 'burgers' konden worden. Dit kwam door .....
|
Bijdrage van Ds. Anne-Marie van Zijverden-Poortman'Feest of rouw voor de kerken op 21 mei 1572'In de Enkhuizer Courant las ik dat Pater Peelen een herdenkingsdienst wil houden voor alle mensen die slachtoffer werden van de gebeurtenissen rond 1572.
|
Enkhuizen tijdens de Republiek'Reformatie en reactie'Over het begin van de reformatie in Enkhuizen is weinig bekend. We weten wel dat er in de jaren twintig van de 16e eeuw in het klooster van de observante Augustijnen verscheidene monniken verbleven, die de evangelische leer van Luther waren toegedaan. Een aantal van deze monniken had ze in Wittenberg gestudeerd en kende Luther persoonlijk.
|
< top pagina >
Al jarenlang wordt op 21 mei de vlag op het stadhuis uitgehangen en het blijkt dat maar weinig mensen weten waarom dat is.
Op die dag in het jaar 1572 besloten de inwoners van Enkhuizen dat ze niet langer aan de Spanjaarden onderworpen wilden zijn en na een kortstondig handgemeen werden de Spaansgezinde burgemeesters en burgers uit de stad verjaagd. Enkhuizen volgde daarmee een aantal steden op, zoals Den Briel. (Op 1 april verloor Alva zijn bril) Anders dan in deze andere steden, wilde Enkhuizen niets met de Watergeuzen te maken hebben. De Enkhuizers bevrijdden de stad zelf.
De prins van Oranje, overtuigd dat Enkhuizen voor de zaak der vrijheid een belangrijke aanwinst is, deed er alles aan de stad in zijn bezit te krijgen. In Enkhuizen waren de gemoederen rijp voor een opstand. Niet zozeer tegen de Spaanse vorst, maar tegen de wrede onderdrukking van Alva. Enkhuizen dankte het aan haar ligging en het minder strenge toezicht van de regering dat het niet zoveel met gruweldaden te maken had. Toch verlieten meer dan 350 burgers in de felle winter van 1567 op 1568, toen de Zuiderzee in een ijsvlakte veranderd was, de stad, om zich aan de vervolgingen te onttrekken.
Ondertussen doet Alva er alles aan zijn macht te herstellen door zoveel mogelijk havenplaatsen te bezetten. Enkhuizen ligt strategisch goed om alle schepen te onderscheppen die van en naar Amsterdam varen. Alva laat vice-admiraal Boshuizen zowel te Amsterdam als te Enkhuizen een vloot uitrusten. Deze vloot moet dienen om krijgsvolk Enkhuizen in te brengen, terwijl tegelijkertijd voetvolk van de landzijde de stad zal binnenrukken. De bevoorading van de vloot wordt deels geregeld vanuit Enkhuizen zelf, maar hierdoor wordt de burgerij van de stad wakker geschut.
Op 1 mei 1572 verschijnt een zekere hopman Quikkel met Spaanse soldaten voor de poort van de stad om die soldaten naar de schepen te leiden. Burgers die bij de poort de wacht houden, weigeren deze te openen. Uiteindelijk weet één van de burgemeesters de bevolking over te halen de troepen, ongewapend, de stad binnen te laten. Hopman Quikkel, zelf in volle wapenuitrusting, neemt zijn verblijf in herberg 'Het Paradijs'. Enkele vrouwen smokkelen onder hun lange jurken de geweren van het krijgsvolk binnen. Quikkel laat bij tromslag bekend maken, dat alle onder hem staande manschappen voor de herberg moeten verschijnen. Nauwelijks hebben de burgers dit gehoord of ook zij verzamelen zich, met musketten en degens gewapend, voor het logement. Quikkel en zijn manschappen worden met harde hand uit de stad verdreven.
De burgers zijn echter nog niet tevreden. Zij begeven zich naar 't Hoofd, en halen het geschut van een schip, dat daar enige tijd ligt. Ze verzamelen zich voor het raadhuis, tot grote ontsteltenis van de burgemeesters, die bidden en smeken de zaak toch vooral te laten rusten. Echter, de Oranjepartij laat zich niet meer tegenhouden. In tegendeel, volgens hen is de tijd nu aangebroken om zich van Alva's tirannie en tiende penning te bevrijden.
Ze verklaren zich vóór Oranje, die de vrijheid van het land beoogt. Nu er voor de omwenteling van de stad enige hoop ontstaat, keren dagelijks verscheidene ballingen naar de stad terug, om de partij der prinsgezinden te verstevigen.
Op 21 mei vindt opnieuw een bestorming van het raadhuis plaats en worden de burgemeesters voorgoed verjaagd. Enkhuizen is voor de prins.
